Tanımlar-

 

Pencere Camı: Düz camdan tek veya çift cam olarak üretilir. Kullanıldıkları şartlara göre kalınlıkları ve çift camlarda aralıkları belirlenerek imal edilir. Camlar yuvalarına Dilatasyon Kurallarına uygun montaj edilmelidir.

 

PVC Doğrama:   PVC (Polivinilklorür) Doğramalar Ekstrüzyon metodu ile  ihtiyaca göre değişik kesit ve ölçülerde imal edilirler. Pencereler  kesitlerine göre  T - L - Z  profil tiplerinde  üretilirler. PVC Profiller TS 5358 EN 12608  Standardında belirtildiği gibi   Et kalınlıklarına göre  de A-B ve C Tipleri olarak adlandırılır.

A Tipi profillerin dış et kalınlıkları 3 mm dir

B Tipi profillerin dış et kalınlıkları 2.5  mm dir

C Tipi Profiller için   et kalınlığı  şartı bulunmamakla birlikte ülkemizde üretilmediği ve kullanılmadığı kanaatindeyiz.

PVC  Pencerelerin imalinde  kullanılacak profillerin  tipinin ,  kullanıldıkları yerdeki  özellikle rüzgar yükünün  mukavemet  değerlerine  göre hesap yöntemi ile belirlenmesi gerekir.

Not: PVC Profillerin  A  veya  B  tipi olduklarına dair  işaretin  TSE  ve diğer yasal mevzuat gereği olarak üzerinde belirtilmesi gerekirken  hiçbir PVC profil üreticisi bu işaretlemeyi yapmamaktadır. Bu aldatıcı hareket Tüketici bahsinde ayrıca açıklanmaktadır.

 

Montaj Çıtası :

 

Camın Doğramaya yataklamasında  kullanılan montaj çıtası Cam doğramada bulunan yuvasına dilatasyon tekniğine uygun bir şekilde yerleştirildikten sonra camın çevresel olarak sıkıştırılarak montajında   kullanılır.

Doğramanın Kör Kasaya  yataklamasında kullanılan montaj çıtası: Bu uygulama  dünyada ilk defa agpen  dilatasyon metodu  ile tanıtılmış olup Dilatasyon  tekniğine  göre  kör kasasına yerleştirilen pencere doğramasının  çevresel olarak sıkıştırılarak montajında kullanılır.

 

Doğrama  Kör Kasası: Yapıda bulunan pencere boşluğunda  doğrama ile duvar arasında ki  bağlantıyı sağlayan  ve özellikle duvar uzama değerlerine uygun malzemeden üretilen ve duvara “sabitlenen” bir yapı elemanıdır. DİŞLİ KÖR KASA AGPEN DİLATASYON METODUN temel malzemelerindendir.

 

Duvar. Uzama değeri çok düşük olan  malzemedir.  Kara “tuğla”, delikli “tuğla” veya bims betondan üretilen yapı elemanlarıdır. Üzeri sıva ile kaplanır.

 

Denizlik: Doğramanın alt kısmının oturduğu ve duvarın üstüne monte edilen mermer veya eşdeğer malzemeden  AGPEN DİLATASYON METODUNA göre dişli  olarak üretilen  yapı elemanıdır. Dış cepheye yatay yerleştirilir.

 

Parapet:Denizlikle aynı malzemeden iç cepheye yerleştirilen .yapı malzemesidir. Denizlikle arsında ince bir fuga boşluğu bulunmaktadır.

 

Camlarda Dilatasyon

 

Ölçü alma, sipariş, üretim toleransları,ısıl genleşmeler veya yapısal küçük hareketlerden kaynaklanabilecek herhangi bir olumsuzluğu dengelemek için cam panoların bütün kenarları boyunca  doğrama ile cam alnı arasında  dilatasyon şartlarına uygun  bir yuva boşluğu bırakılması gereklidir. Buna dikkat edilmediğinde cam kenarlarının bir veya daha çok noktadan doğramalara dokunması ve kırılması kaçınılmaz olur. PVC  Doğramanın uzama değeri ile  camın uzama değeri arasında 20 kat fark bulunmaktadır. Camın  doğramaya montajında dilatasyon boşluğunun  hesaplanarak belirlenmesi  lazımdır.   Dilatasyon boşluğunun belirlenmesinde Standard  genleşme  ölçüsü  tayin edilemez. Büyük boyutlu doğramalarda genleşme ölçüsünün  5 mm yi geçmesi halinde cam takıldığı yuvadan  çıkar  ve  tehlikeli sonuçlara sebep olur.

 

Doğramada Dilatasyon

 

Camlarda dilatasyon bahsinde belirtilen dilatasyon boşluğunun hesabının  aynı şekilde doğramanın kasaya montajı için de uygulanması temel kural olmalıdır. Çünkü duvar ile doğrama arasında da 16 kat fark bulunmaktadır. Buna dikkat edilmediği takdirde doğramanın  ısı değişikliklerinde veya diğer faktörlere göre genleşme veya  boyutsal  hareketlerinde zorlanmaya maruz kalarak kırılma veya deformasyon meydana gelecektir.

 

1-Duvar ile Körkasa Arasında Dilatasyon, Açı, Ölçü ve Düzlem sapmaları  Boyutlarının  Hesaplanması

 

TS 6957 ‘e göre ;

 

Pencere kasasının dış boyutları ; pencere boşluğunun  genişlik (L) ve yükseklik(h) ölçülerinden 2’şer cm daha kısa olmalıdır. Buna göre; pencere kasasının dıştan dışa boyu : L-2 cm ve yüksekliği h-2 cm olmalıdır.

Örnek :

1,5 m   boy  ölçüsünde  bir pencerenin pencere boşluğu ve dilatasyon boşluğunun şematik görünümü (Tıklayınız..)

 

 

2-Körkasa ve Doğrama arasında Dilatasyon boyutlarının

   Hesaplaması

Dilatasyon hesabına etki eden  başlıca  faktörler :

Rüzgar yükü

 

Çift camlı bir pencerede 3 saniye arayla M 2’ ye  250 Kg  yük gelecek şekilde  hesaplanacaktır. Temel Gereklerin  Mekanik Dayanım ve Stabilite  maddesine uygunluk için esas alınacak değerdir. (Kaynak :  )

 

 

B. Pencere yüzeyinde oluşan sıcaklık  farkları :

 

            a- Sert PVC koyu renk                 -30 + 90  °C = Fark  : 120 °C,

                                   açık  renk                 -20 +60  °C = Fark  :  80 °C

             b- Beton – Duvar koyu renk    - 25+ 65 °C. = Fark   :  90 °C ,    

                                                 açık  renk   -20 +50  °C = Fark  :  70 °C.

 

C. Yapı malzemelerinin uzama değerleri:

        Sert  PVC       :  0,080  mm/(m °C)

        Tuğla   duvar  :  0,005  mm/(m °C)

        Çelik               : 0,012  mm/(m °C)

 

PVC ile Duvar arasında 16 kat ,  PVC ile  çelik arasında  6,6 kat fark bulunmaktadır.

Yukarıda  açıklanan faktörler dışında    Duvar   ile    kör kasa    arasında    açı-ölçü  ve düzlem   sapmaları ile  genleşme dirençleri karşısında  sürekli sızdırmazlığın  temin edilmesi gerekir.

Pencerelerin  genleşmesinin duvara yada  kör kasalara  vidalı tespitlerle hapsedilmesi  DEFORMASYON sebebidir.

Körkasa   ile   Pencere   arasında  “DİLATASYON”     hesaplarının      yapılması    ve    uygulanması   zorunluluktur.

Duvarın ve PVC profilin  maruz kaldığı sıcaklık değişimleri karşısındaki  1 mt deki boyca uzama/kısalma değerini  hesapladığımızda ;

                     a- Tuğla duvar   0,005mm/(m C)  x  Fark 60°C  : 0,3  mm. /(m °C)

                     b- PVC koyu renk  0,080mm/(m C) x Fark 120°C : 9,6 mm. /(m °C) dır.

 

Pencere   ve   duvardaki     genleşmelerin    zıt    yönlü     olması    sebebiyle;

 

DİLATASYON    (Genleşme)   Ölçüsü

TOPLAM    : 9,9   mm /(m °C)’  dır.

 

PVC pencere imalat ve montajında yukarıda açıklanan “Kriterler” dikkate alınarak yapılmış  montaj şeması : Tıklayınız

 

 

PVC   DOĞRAMA   VE   RÜZGAR   YÜKÜ    HESAPLARI

 

Rüzgar Yükü    =     50   kg/m2    Rüzgar Hızı=102   Km/h

     “           “      “     60    “        “          “         “     112         “

     “           “      “     80    “        “          “         “     129         “

     “           “      “   100    “        “          “         “     144         “

     “           “      “   120    “        “          “         “     158         “

     “           “      “   140    “        “          “         “     170         “

     “           “      “   160    “        “          “         “     182         “

     “           “      “   180    “        “          “         “     193         “

     “           “      “   200    “        “          “         “     204         “

     “           “      “   250    “        “          “         “     228         “ (çiftcam Test yükü.)

     “           “      “   300    “        “          “         “     250         “   olarak sayılacaktır.

 

 

 

CAM VE MONTAJ ÇITALARININ YÜK  TAŞIMA MUKAVEMETİ   HESAPLARI:

 

Doğrama   100 x 100 cm.= 1m2 =  4 m.tül/ 250 kg/yük =    0,625 kg/cm.

       “           150 x 200   “      3  “       7     “       750   “    “           1.071    “   “

       “           200 x 300   “      6  “      10    “   1.500   “    “           1,500    “   “

       “           200 x 400   “      8  “      12    “   2,000   “    “           1,666   “    “

 taşıyıcı   olacaktır. Ancak, ortalaması  asgari  2 kg/cm.’den az olmayacaktır.